Πέμπτη, 8 Ιανουαρίου 2015

«Θύμησες: Από τη Μητρόπολη…στη Ρίγανη» του Πολύκαρπου Γραμμένου

«Θύμησες: Από τη Μητρόπολη…στη Ρίγανη» 
του Πολύκαρπου Γραμμένου

(Χορηγός έκδοσης Δήμος Στράτου, Αθήνα 2009)
Λαογραφία


Σε αυτό το βιβλίο ο Πολ. Γραμμένος παραθέτει την ιστορία και τον τρόπο ζωής στο χωριό Ρίγανη Αιτωλοακαρνανίας από το 1770 μέχρι σήμερα... 


ΜΗΤΡΟΠΟΛΗ
ΡΙΖΑΙΣ
ΡΙΖΙΑΝΗ
ΡΙΓΑΝΗ


Το βιβλίο αποτελείται από πλούσιο φωτογραφικό υλικό και δέκα (10) κεφάλαια στα οποία περιγράφεται αρχικά η ιστορία της Ρίγανης και των γύρω χωριών κι έπειτα οι συνήθειες, ο τρόπος ζωής, τα ήθη και τα έθιμά των κατοίκων της, μέσα από προσωπικά βιώματα του Πολ. Γραμμένου, αλλά και μέσα από άλλες ιστορικές αναφορές που υπάρχουν για το χωριό από το 1860* ακόμη, και αφηγήσεις παλαιοτέρων (οι οποίοι πλέον δεν είναι εν ζωή οπότε τα δικά τους βιώματα και οι ιστορίες τους έχουν πλέον διασωθεί μέσα σε αυτό το βιβλίο). 
_____________________
*"Πρώτος ο L. Heuz το 1856 ως μέλος της γαλλικής αρχαιολογικής σχολής επισκέφθηκε το Παλιόκαστρο της Ρίγανης και δημοσίευσε τα συμπεράσματά του στο βιβλίο "Le Mont Olympe et l' Acarnanie" (1860)



Περιεχόμενα (σε κεφάλαια)

1. Τόπος και ιστορία 
2. Πρόσωπα και ιστορία
3. Παιδικά χρόνια
4. Γιορτές - Έθιμα
5. Βιοπάλη
6. Νοικοκυριά - Επαγγέλματα - Μαγαζιά
7. Κάτι σαν διήγημα
8. Περιστατικά και μικρές ιστορίες 
9. Εκκλησιαστικά 
10. Σταθμοί της ζωής


Στις τελευταίες σελίδες του βιβλίου εκτός από την βιβλιογραφία, τον επίλογο και το βιογραφικό σημείωμα του συγγραφέα, υπάρχει και ένα λεξιλόγιο...καθώς το λεξιλόγιο των κατοίκων της Ρίγανης, κυρίως των μεγαλυτέρων, είναι εμπλουτισμένο με πλήθος γεωργικών, κτηνοτροφικών λέξεων και ιδιωματικών εκφράσεων, όπως αναφέρει και ο συγγραφέας.



Γιορτές - Έθιμα
5. Ημέρες του Πάσχα

 Πάσχα του '61. Χαρά εμείς τα πιτσιρίκια που θα έχουμε αποχή από τα μαθήματα για 15 ολόκληρες ημέρες.
  Όλο το χωριό μοσχομύριζε πασχαλιές, αγριολούλουδα, λεμονανθούς και άλλα που δημιουργούσαν μια μυρωδική ατμόσφαιρα. Ήταν τόσο όμορφα. Κοιτάζοντας τον κάμπο από το εικόνισμα, έβλεπες ένα πολύχρωμο χαλί από κόκκινες παπαρούνες, άσπρες και κίτρινες μαργαρίτες και άλλα γαλάζια και μαβιά αγριολούλουδα.
______________

Βιοπάλη
4. Ο καπνός

[...] Το μάζεμα του καπνού άρχιζε πρωί πρωί τρεις ώρες πριν ξημερώσει. Κι αυτό γιατί λίγο μετά την ανατολή του ήλιου έπρεπε η εργασία αυτή να είχε τελειώσει. Το φυτό μαραίνεται από τον καλοκαιρινό ήλιο και το σπάσιμο των φύλλων είναι δύσκολο. Έτσι με το φως του φεγγαριού ή με κάποιο λυχνάρι ή με αστροφεγγιά μέσα στη σιγαλιά της φύσης και τη νυχτιάτικη δροσιά ήταν οι καλύτερες ώρες για μάζεμα. Κατόπιν τοποθετούνταν τα φύλλα σε μεγάλες καλάθες ή μαντανίες και μεταφέρονταν στο χωριό με τα ζωντανά για αρμάθιασμα [...]
______________

Σταθμοί της ζωής
1. Γέννηση 

[...] Για τη μάνα ήταν καλό, το πρώτο της παιδί να είναι κορίτσι γιατί θα τη βοηθάει μεγαλώνοντας στις δουλειές του σπιτιού  (εξ ου και η παροιμία. Της καλομάνας το παιδί το πρώτο να 'ναι κορίτσι).
[...] Η μάνα θήλαζε το μωρό περίπου ένα χρόνο, για να δημιουργήσει το παιδί αντισώματα πίνοντας μητρικό γάλα. Αν η μάνα δεν είχε αρκετό γάλα να θηλάσει το μωρό, το πήγαινε σε άλλη μωρομάνα. Τα παιδιά αυτά που είχαν πιει το ίδιο γάλα λεγόταν γαλαδέρφια και δεν επιτρεπόταν μεγαλώνοντας να παντρευτούν.



Από το οπισθόφυλλο:
Ονειρεμένα ήταν τα καλοκαιρινά βράδια στο χωριό. Ένα δροσερό αεράκι σου χάιδευε το πρόσωπο που μοσχοβολούσε ξερόχορτο. Βράδια γλυκά. Νύχτες καλοκαιριού γεμάτες φως. Μουδιασμένοι και ντροπαλοί δεν είχαμε σχέσεις με τα κορίτσια. Ζούσαμε σε αναμονή. Μ' ένα ξώφαλτσο πλατωνικό έρωτα περνούσαν τα καλοκαίρια μας. 



Βιβλιογραφία

"Ιστορία της Ακαρνανίας", Γεωργ. Φερεντίνου
"Το χωριό μου οι Φυτείες", Μπάμπη Κουβέλη
"Λεξιλόγιο του Ξηρομέρου", Μπάμπη Κουβέλη
"Δημητσάνα", Κώστα Σκανδαμη
"Νεχώρι", Δημ. Ντούζου
"Η μεγάλη γύρα", Π. Λαζαροπούλου
"Le Mont Olympe et l' Acarnanie", L. Heusey
"Ακαρνανική Μητρόπολη", Β. Παλαιοπάνου
"Συμβολή της επανάστασης στην Αιτωλοακαρνανία το 1821", Θεοδ. πολίτη
Εφημερίδα "ΤΟ ΒΗΜΑ"








Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.